Akıllı Tohumlar

Yangından sonra ormanlar, yüzlerce milyon yıldan beri doğal yangınlarla karşılaşmaktadır. Günümüzde tüm dünyada orman yangınlarının neredeyse yüzde doksanından fazlası insan etkisiyle çıksa da, ormanlar kendi geliştirdikleri yenilenme özellikleriyle varlıklarını sürdürürler. Yangının yüksek sıcaklıkları ile açılabilen kızılçam kozalakları, bu ormanların acil durum paketleridir aslında. Toprağı kaplayarak çimlenmeye engel olan ölü örtü tabakasının ortadan kalkmasıyla tohumlarını dökerek kısa sürede kendini yenilemeye başlar. Hatta bu tohumlar, en uygun çimlenme koşulunu yıllarca bekleyebilir ve ormanın geleceğini garantiye alırlar.

Yani biz çam ağaçları için, “akıllı tohumları var” diyebiliriz. Ancak yeterince tohum bulunmayan yerlerde tohumlu dalların alana yayılması veya yakın mesafe ve eşdeğer enlemlerde yetiştirilmiş aynı orijinli fidanlarla yeniden ağaçlandırma yapılır. Amaç, öncelikle türün genetik sürekliliğini, devamında yeni bireylerin mevcut ekolojik koşullara hızlı uyumunu garanti altına almaktır.

Kısacası, yangından sonra ormanlar, önce kendi güçlü tohumlara ve kendi besledikleri topraklarla yeniden oluşurlar.

Orman Genel Müdürlüğü’nün 298 numaralı tebliği de bu durumun nasıl yönetildiğine dair maddeler içerir.

“Yanan ve yenilenmesi zorunlu hâle gelen ormanlarda, tabii gençleştirme şartlarının bulunup bulunmadığı öncelikle incelenecektir. Yanan kızılçam meşceresi ise kozalakların içindeki olgun tohumların yangından genelde etkilenmediği bilindiğinden, tabii gençleştirmeyi gerçekleştirmek için o yörede önceden yapılan gözlemlerle tespit edilmiş bulunan çimlenmelerin görüldüğü tarihten 2-3 hafta önce bütün işlemler bitirilmiş olarak (yanan meşcerenin durumuna göre gerekli tohum takviyesi yapılması da dâhil olmak üzere) sahadan çıkılacak ve saha en etkin bir şekilde korumaya alınacaktır.”